آشنايي با مفهوم Server/Client

 

 

در شبكه هاي كامپيوتري با ارزان شدن سخت افزار الگوي شبكه از سيستمهاي برپايه Mainframe (يك كامپيوتر مركزي كه همه پردازشها را انجام مي‌دهد و Terminalها كه فقط اطلاعات پردازش شده را از كامپيوتر مركزي دريافت و مشاهده مي‌كنند و خود توان پردازشي ندارند) به سيستمهاي برپايه Client/Server منتقل شده است. در اين الگوي شبكه كه عمدتا در شبكه مبتني بر TCP/IP امروزه مطرح است يك دستگاه به عنوان سرويس دهنده(Server) بر روي يك نشاني IP و يك پورت سرويس دهي مشخص مثلا ٨٠ براي Web (زوج IP و پورت اصلاحا Socket ، سوكت، ناميده ميشود) آماده ارائه خدمات است و دستگاه سرويس گيرنده (Client) از نشاني IP خود و يك پورت (كه عموما از شماره هاي بالاي ١٠٠٠  مي باشد) درخواست خدمات خود را پس از ارسال درخواست برقراري ارتباط از Socket خود به Socket سرويس دهنده اقدام به تبادل فرامين و دريافت نتايج آنها و نتيجتا دريافت سرويس مورد نظر مي‌نمايد.

 

 

كاربردي: جهت مشاهده ارتباطات بين Socket ها بر روي دستگاهي كه به شبكه متصل است يك Command Prompt اجرا نموده و دستور netstat را اجرا كنيد.

 

 

آشنايي با تفاوت Dedicated و Non Dedicated و مقايسه آنها

در مدل Client/Server در شبكه هاي كامپيوتري امكان توزيع و يا تخصيص سرويسهاي مختلف مانند فايل سرويس، Web، FTP ، Email و ... به Serverهاي مختلف وجود دارد و مدير شبكه با توجه به نيازها و منابع موجود سرويسها را بين Serverها تقسيم مي‌كند. اين امر امكان توزيع بار شبكه بين Serverهاي مختلف و همچنين ايجاد Serverهاي پشتيبان (backup) براي خدمات حساس را فراهم مي نمايد. چنانچه فقط و فقط يك سرويس به يك Server تخصيص يابد و آن Server هيچگونه خدمات ديگري به جز سرويس تخصيص يافته را ارائه ندهد اصلاحا به آن Dedicated Server گويند ولي چنانچه چندين خدمات به يك Server  تخصيص يابد به آن Non Dedicated  گويند.

 

كاربردي: ايجاد شبكه كه در آن تمام امور به صورت Dedicated انجام شود به علت نياز به Serverهاي متعدد بسيار پرهزينه است و عموما در عمل مدير شبكه با توجه به بار و حساسيت سرويس اقدام به توزيع خدمات بين Serverها مي‌كند و تنها سرويسهايي كه بسيار مهم هستند و بار زياد دارند را به صورت Dedicated اعمال مي‌كنند.

 

آدرس فيزيكي و آدرس منطقي

هر كارت شبكه اعم از باسيم و بي سيم (Wireless) داراي يك شماره سريال شش بايتي (آدرس فيزيكي)  يكتاي جهاني است كه در زمان توليد كارت شبكه در آن تعريف مي‌شود. (به هر شركت توليد كننده يك رنج بزرگ از سريالها تخصيص داده شده است كه آن شركت فقط مجاز است از رنج مشخص شده سريال به كارتهاي توليدي خود تخصيص دهد) اين آدرس در پروتكل شبكه در لايه MAC (دومين لايه پس از Physical Layer) قرارگرفته است و به همين دليل به آن MAC Address گويند.

آدرس منطقي به آدرس سيستم در لايه هاي بالاتر در شبكه گفته مي شود متداولترين آدرس منطقي آدرس IP در شبكه هاي مبتني بر TCP/IP مي باشد كه در نسخه IPv4 يك نشاني ٣٢بيتي است و در نسخه جديد IPv6 يك نشاني ١٢٨بيتي است. در اين درس نشاني هاي IP نسخه ٤ بررسي خواهند شد.

نكته كليدي و متمايز كننده شبكه LAN و WAN در اين است كه در شبكه LAN سيستمهاي كامپيوتري براي ارتباط با يكديگر مي بايد MAC Address يكديگر را يافته و در لايه MAC مستقيما باهم ارتباط برقرار كنند (جهت يافتن MAC Address از روي IP در شبكه محلي از پروتكل ARP كه در زير توضيح داده شده است استفاده مي‌گردد)

 

كاربردي: جهت مشاهد آدرس فيزيكي كارت شبكه دستگاه خود دستور ذيل را اجرا كنيد:

C:\ipconfig /all

آدرس فيزيكي در قسمت Physical Address با يك مقدار ٦ بايتي و به صورت HEXنمايش داده مي‌شود.

 

پروتكل ARP (Address Resolution Protocol)

اين پروتكل جهت مشخص كردن نشاني آدرس فيزيكي از روي آدرس IP بكار مي‌رود. هر كامپيوتر يك جدول به نام ARP Table در حافظه خود دارد كه نشاني IP و آدرس فيزيكي كامپيوترهايي را كه اخيرا با آنها كار كرده است را براي يك مدت كوتاه نگهداري مي‌كند. چنانچه كامپيوتر بخواهد با يك كامپيوتر ديگر كه در جدول ARP ركوردي براي آن وجود ندارد كاركند يك درخواست براي تمام كامپيوترهاي شبكه ارسال ميكند (Broadcast) و  آدرس فيزيكي مرتبط با IPرا سوال مي‌كند. دستگاهي كه آن آدرسIP را دارد در جواب نشاني فيزيكي خود را اعلام ميكند و دستگاه متقاضي ارتباط پس از اضافه كردن يك ركورد براي آن درجدول ARP خود از نشاني فيزيكي براي ارتباط با دستگاه مقابل بهره مي‌برد.

 

كاربردي:

جهت مشاهده جدول ARP روي دستگاه خود دستور ذيل را اجرا كنيد:

C:\arp –a

چنانچه مي‌خواهيد آدرس فيزيكي يك IP مشخص (مثلا 10.10.10.5)را در شبكه محلي خود پيدا كنيد ابتدا دستور ذيل را اجرا كرده و سپس دستور قبل را وارد نماييد:

C:\ping 10.10.10.5

 

 

 

نشاني  IPمعتبر و غير معتبر Valid IP و Invalid IP

IPمعتبر (Valid IP) به نشاني IP گويند كه در شبكه اينترنت به نام شبكه سرويس دهنده يا سرويس گيرنده كه از آن IP استفاده مي كند تعريف شده است و شناخته شده مي باشد و كليه بسته هاي اينترنتي با آن نشاني ها به سمت شبكه‌اي كه آن IP متعلق به آن است مسير دهي مي‌شود. IP غيرمعتبر(Invalid IP) به IP گويند كه در شبكه اينترنت مسيردهي نمي شود و به طور خاص براي شبكه‌اي تعريف نشده است (متعلق به شبكه‌اي نيست) و جهت مصارف داخلي و ارتباطات داخل شبكه‌اي بكار مي‌رود. IP هاي زير در IP  نسخه 4 به عنوان Invalid IP و جهت كاربردهاي داخل شبكه‌اي در نظر گرفته شده اند: كليه IPهايي كه با 10 شروع مي شوند، IP هاي 172.16.0.0   تا 172.31.0.0 و IPهاي 192.168.1.0  تا 192.168.255.0

 

كاربردي١: درشبكه هاي داخلي كه از Invalid IP استفاده مي‌كنند جهت برقراري ارتباط با شبكه خارجي از عملياتي به نام NAT (Network Address Translation)‌استفاده مي كنند كه طي آن يك IP غير معتبر داخلي به IP معتبر ترجمه شده و ارتباط با اينترنت از طريق آن انجام مي‌پذيرد. NATكردن در مواردي كه تعداد IP هاي معتبر در دسترس كم است و نياز به برقراري ارتباط تعداد زيادي دستگاه با اينترنت است كاربرد دارد همچنين به عنوان يك روش مناسب جهت امن سازي شبكه قابل استفاده است زيرا كه كامپيوتري كه از طريق NAT با شبكه اينترنت در ارتباط است به دليل عدم ارتباط مستقيم از امنيت بيشتري برخوردار خواهد بود.

 

كاربردي ٢: جهت دانستن اين موضوع كه از IP معتبر استفاده مي‌كنيد يا نه، كافي است پس از اتصال به شبكه دستور ذيل را اجرا كنيد

C:\ipconfig

چنانچه نتيجه دستور IP اي بود كه در يكي از رنج هايي كه با 10 شروع مي شوند، IP هاي 172.16.0.0   تا 172.31.0.0 و IPهاي 192.168.1.0  تا 192.168.255.0 آنگاه IP  غير معتبر است.